Ben jij een stiefmoeder zonder problemen?

‘Als ik heel eerlijk ben, was mijn vakantie totaal niet gelukt. Ik heb me gewoon niet fijn gevoeld, omdat mijn stiefdochters alleen maar aandacht van mijn man wilde hebben, de hele dag door. Daar kom je dan niet tussen… De problemen lijken nu thuis alleen maar erger te worden en ik heb het hartstikke druk op m’n werk. Ik voel me uitgeput.’ 

Ben jij een stiefmoeder zonder problemen? Of ligt er een zware druk op je schouders net zoals bij de schrijfster van dit berichtje? Je vraagt je af hoe je dit in vredesnaam nog vol moet houden. Dit terwijl je nog vakantie hebt (of net weer thuis bent) en je fris en fruitig zou moeten zijn. Maar eigenlijk heb je gewoon nog een vakantie nodig om bij te komen van de vorige – en dan eentje zonder chaos, gezeur, geklaag en een lawine van ongewenste emoties. Je wilt graag een stiefmoeder zonder problemen zijn!

Emoties

In plaats van rust en energie voel je twijfel, irritatie, angst, onzekerheid en boosheid.  Je bent bang dat je het niet langer volhoudt. Misschien is het beter om de handdoek maar in de ring te gooien, dat kun je dan zomaar denken.

Omgaan met emoties

Een ding is zeker. Het omgaan met je emoties kan het verschil maken of je het gaat redden als ouder en stiefouder in je nieuwe gezin. Of niet. Als je kunt omgaan met omstandigheden die je nu eenmaal niet kunt veranderen én alle emoties die daarbij horen, krijg je vanzelf ook weer hoop en voel je optimisme. En een diep vertrouwen dat je het gaat redden samen met je nieuwe gezin.

Frisse moed

Dan kun je ook weer met frisse moed stappen in de goede richting nemen. Op weg naar meer liefde, empathie, begrip en geduld, grenzen stellen of wat jij ook nodig hebt om een succes van je gezin te maken. Dus. Het is een illusie dat je geen problemen meer tegenkomt. Het gaat erom hoe jij er mee omgaat. Hoe je je perspectief kunt verleggen en er anders in kunt staan. Maar hoe doe je dat? De sleutel is mindfulness.

Dit zijn zeven basisprincipes die je door donkere tijden loodsen:

  1. Mild zijn voor jezelf en je gevoelens. Kijk naar jezelf zonder te oordelen. Je doet je best, toch!
  2. Accepteren dat je je nu zo voelt als je doet. Het is ok om je zo te voelen. Het is normaal. En bovendien; het leven is nu eenmaal niet altijd een dans op rozen.
  3.  Je emoties zien als de wind. Het kan tot storm opblazen, maar uiteindelijk waait die storm weer over en wordt de lucht helder en stil. Zing het uit tot de storm over is door simpelweg te wachten.
  4. Op jezelf vertrouwen én op de kracht van goedheid en liefde die je in je hebt.
  5.  Je concentreren op het positieve. Wees dankbaar voor wat er wel goed gaat.
  6.  Zorgen voor je eigen welzijn. Bouw aan je reservekrachten. Laad je batterijen op.
  7. Je goed voelen over jezelf – ongeacht de omstandigheden. Boor die reserves aan, je innerlijke kracht, kom bij die bron in jezelf waar je je prettig voelt en vol vertrouwen. Dan kun je de wereld weer aan. En je stiefgezin.

Gratis email-sessie

Wil je je ook gesteund voelen als stiefmoeder? Wil je leren omgaan met dagelijkse ergernissen of vervelende gevoelens zoals je buitengesloten voelen?  Meld je dan aan voor een gratis email-sessie! Kijk op mijn website voor meer info.

Stralende stiefmoeder op vakantie

‘Annette, ik stuur deze mail vanaf de camping in Denemarken. We zitten hier met m’n twee stiefzonen en mijn dochter. Ik erger me zo dat ik er niet van kan slapen,  er is ruzie, en de stress stijgt. (…)  Hoe kan ik hier anders in komen te staan? ’

Deze mail kreeg ik vorige week. Stress op de camping. Dicht op elkaars lip zitten, ‘primitieve omstandigheden’ en hoge verwachtingen; dit zijn allemaal triggers die stress oproepen  – en bij stress reageer je, zonder er bij na te denken.  En stress ís nu eenmaal vaak groter in samengestelde gezinnen. En al helemaal op vakantie. Zo is het voor ons (bijna) allemaal…

En weet je wat? Deze omstandigheden zijn op dit moment niet te veranderen. Wel kun je bewust worden van wat er speelt. En als jij er anders naar kijkt, er anders in staat, straal je meer rust uit en dat is besmettelijk op je omgeving. Dus het is mogelijk om toch een stralende stiefmoeder op vakantie te zijn – ondanks gedoe.

Wat doet de stress ook weer met je?

Als je stress ervaart, gaat de automatische piloot aan en je vecht, vlucht of verstijf je binnen een paar seconden. Puur lichamelijke reacties. Maar ook gedachten en gevoel zoals je afzonderen,  je gevoel uitschakelen of uit je vel springen, horen daar ook bij. Ze worden veroorzaakt door triggers in je omgeving: Ruziemakende stiefkinderen, natte handdoeken op je bed of aanhoudende regen op de tent. Daar komen bovendien nog allerlei innerlijke triggers bovenop, zoals overtuigingen en verwachtingen over hoe het zou moeten zijn. En hoe anderen zich horen te gedragen… Geloof me, ik ken al die triggers en de stress uit mijn eigen leven als stiefmoeder sinds tien jaar. Maar ik heb geleerd om er mee om te gaan – en dat kan jij ook!

1)     Aanvaarden

Het leven is niet elke dag een feest. Ook niet op vakantie. Kun je accepteren dat het normaal is met gedoe in je gezin Kun je denken:’ dit is een tijdelijke dip, dit gaat weer over’. Wacht gewoon maar tot de storm voorbijtrekt. Adem een paar keer diep. Loop even weg. Als je kunt aanvaarden wat je niet kunt veranderen, verdwijnt de stress. Probeer het maar.

2)     Focus op het positieve

Focus op het goede, het mooie, het fijne in de kleine dingen om je heen. Hoe meer je oefent om het grootse in het kleine te ervaren, hoe meer geluk je kunt ervaren. In het hier en nu. Word bewust van je zintuigen, je gedachten, je gevoel en lichamelijke ervaringen. Zo ervaar je wat wél goed zit.

3)     Waar je aandacht aan schenkt, groeit

Het werkblad helpt je om dat positieve beter vast te houden. Dat kunnen kleine of grote dingen zijn; Een lief gebaar van je partner, de vrolijke lach van je stiefkind, die spannende kanotocht met het hele gezin. Of simpelweg de zon op je huid. Print het uit en vul het in.

Het is wetenschappelijk bewezen dat je endorfine-niveau in je bloed stijgt als je terugdenkt aan positieve herinneringen. Doe de oefening dus ’s avonds en ervaar het gelukshormoon. Dit biedt tegenwicht tegen de minder leuke ervaringen.

 

4)     Werkblad ‘Bewust genieten op vakantie’

Beschrijf een aangenaam moment van vandaag Met welke zintuigen ervoer je dit fijne moment? (hoe rook het, was er wind in je haar enz) Welke gedachten had je hierbij?
Wat voelde je? Wat was je lichamelijke ervaring? (rustig, ontspannen enz) Noem drie andere dingen waar je ook dankbaar voor bent

Print dit werkblad uit en stop het in je koffer!

Conclusie

Met deze eenvoudige tips en de oefening geef je een draai aan je manier van denken en doen en daardoor ervaar je minder stress en meer rust. Er zijn veel dingen in je omgeving die je simpelweg niet kunt veranderen. Maar je kunt wél je manier van denken en voelen veranderen.

Deze oefening komt – aangepast en bewerkt – uit het boek ‘Mindfulness – krachtig en gelukkig leven in het nu’ van David Dewulf. Ik hoor graag wat je er van vindt en vooral wens ik je een FIJNE VAKANTIE!

P.S. Kom je er niet alleen uit? Stap over die innerlijke drempel en geef je op voor een gratis sessie! Kijk op www.bewustestiefmoeders.nl voor meer info. 

16 tips voor een heerlijke vakantie met je stiefgezin

We gaan met totaal bf3c32d691cfe9a7805581888c7154f2vier kids (drie van hem, een van ons) naar een boerencamping in Frankrijk en ik zie er als een berg tegen op, weet jij raad, Annette? Het is tenslotte ook mijn enige vakantie.‘

 

 

 

Zie je stiekem ook zo tegen de vakantie op met je stiefgezin? Als het antwoord ja is, heb ik 16 tips voor je om er een fijne tijd van te maken. Ook ik heb in de beginfase als stiefmoeder echt de nodige stress ervaren.

Maar na tien jaar vakantie vieren met m’n stiefgezin heb ik geleerd wat werkt en wat niet. En dat wil ik graag met je delen. Want ik gun jou ook een heerlijke vakantie!

1. Waar heb JIJ behoefte aan tijdens deze vakantie? Met een boek in een hangmat? Of spannende tochten in de natuur maken of liever cultuur snuiven? Eerst moet je weten wat jij wilt. Overleg dan met je partner en vraag vooral ook naar waar hij/zij  zin in heeft.

2. Vraag naar de wensen van de kinderen. Leg uit dat je naar ze wilt luisteren en je best zal doen om het iedereen naar de zin te maken (maar dat jij en je partner uiteindelijk beslissen).

3. Het is uiterst belangrijk dat jij  lekker in je vel zit. Doe tijdens de vakantie elke dag iets waar je echt blij van wordt en waar je jezelf zelf mee oplaadt. Pas dan kun je goed omgaan met (stief)kinderen,  stress, ruzie of gedoe.  Vertel je partner nu al hoe belangrijk dit voor jullie allemaal is. En dat je dus tijd voor jezelf nodig hebt.

4. Sociale samenstelling. Besluit nu ook alvast dat jullie regelmatig iets alleen doen met je eigen kinderen (hoe vaak en hoe lang?). Maar dat je ook met z’n allen leuke dingen verzint om te doen. En dat je ook eens iets met je partner alleen doet – al is het maar samen wat drinken voor de tent als de kids eindelijk slapen.

5. Praat iedere avond even met je partner over wat lekker liep die dag. Doe daar meer van de volgende dag!

6. Bedenk nu oplossingen voor wat mis kan gaan. Denk je dat de kids ruzie gaan maken over wie in welke kamer mag slapen? Zeg dan bijvoorbeeld: ‘kinderen, wij vertrouwen erop dat jullie een oplossing vinden waar jullie allemaal mee kunnen leven.’ En vertrouw daar dan ook op. Of verzin bijvoorbeeld een onverwachte verrassing of koop wat lekkers dat je uit je hoed tovert voor het geval ze moe zijn of gaan zeuren.

7. Verzin nu al een mantra die je tegen jezelf zegt als het lastig wordt, zoals: ‘ Ik neem het niet persoonlijk’. ‘Dit gaat vanzelf weer voorbij’, ‘Ik laat mijn verwachtingen los’, ‘Ik blijf bij mezelf’. Of: ‘Dit is eigenlijk niet belangrijk’, ‘Het zijn nog maar kinderen en daarom zijn ze kinderachtig’.

8. Meet jezelf een frisse blik aan. Focus op ieders goede eigenschappen en kwaliteiten deze vakantie.

9. Feliciteer jezelf elke keer als je toch geduldig, aardig en niet-oordelend blijft.

10. Ben je een strenge stief? Laat opvoeden, tijden, gezond eten en al dat soorten dingen deze vakantie gewoon los. Een paar weken ongezond leven is echt niet erg. En het schept ruimte. Voor plezier bijvoorbeeld.

11. Ga wel al na wat jouw grenzen zijn hierin als je dit lastig vindt, en beslis nu al met je partner hoe laat ze bijvoorbeeld uiterlijk naar bed moeten. Gaat het toch niet volgens afspraak tijdens de vakantie? Dan is dit je mantra: ’Ik laat het los’.

12. Ben je een afzijdige stief? Breng daar deze vakantie verandering in. Ga elke dag minstens tien minuten met een stiefkind een spelletje doen of zwemmen. Vertel nu al aan je partner dat je je stiefkind beter wilt leren kennen en dat je daar tijd in wilt stoppen. (Jouw mantra kan zijn: ‘Ik voel me verbonden met mijn gezin’).

13. Ben je een stiefmoeder zonder eigen kinderen en voel je je vaak buitengesloten? Voor jou is het superbelangrijk dat je een eigen invulling zoekt en dingen doet voor jou alleen. Dagboek schrijven, foto-reportage maken, stenen verzamelen, eindelijk die romanserie lezen, schilderen, joggen, mediteren.

14. Zorg voor fysieke ruimte. Ga je kamperen? Koop nog snel een werptentje voor de grotere kinderen, dan hoef je je niet zo te ergeren aan hun gedrag. Ook bij je vakantiehuisje kun je prima een tentje opzetten. Wedden dat de kids dit ook leuk vinden?

15. Bedenk elke avond, terwijl je in je slaapzak kruipt, drie dingen waar je dankbaar voor bent die dag.

16. Geniet van de kleine momenten.  En nogmaals de belangrijkste tip: Zorg goed voor jezelf. Als het goed gaat met jou, kun je de hele wereld aan.

Ik wens je alvast een heel fijne vakantie toe.

Wat heb jij aan deze tips? Of heb je nog iets toe te voegen? Deel het in een comment hier onder, daar hebben we allemaal wat aan!

50 vragen om je stiefkind beter te leren kennen

stiefmoeder en stiefkindIk probeer niet zo kritisch te zijn tegen m’n stiefzoon van acht, maar ik erger me zo aan hoe hij smakt en met zijn bestek gooit aan tafel. Hoe kan ik dit veranderen, Annette?

 

Deze vraag over irritaties rond tafelmanieren kreeg ik laatst van een cliënt. Er zijn heel veel stiefouders die zich ergeren over stiefkinderen die smakken, met hun mond vol praten of niet stil kunnen zitten. Deze stiefouders willen hun kinderen graag ook sociaal acceptabel gedrag meegeven.

En ze de stiefjes dus opvoeden. Maar die luisteren vaak niet. Het gevolg is: ruzie, gedoe, tranen. Wat kun je hier nu aan doen?

Een band opbouwen
Schep een band met je stiefkind! Dat is eigenlijk het antwoord op de vraag. Als je je stiefzoon leert kennen en waarderen – dan kun je beter omgaan met die minder leuke kanten. Dan pas kun je je actief gaan bemoeien met de opvoeding. Tot die tijd: hou je in en ga hem niet terechtwijzen (dit hele verhaal geldt uiteraard ook voor stiefdochters)!

Pas als er een hechte band is, wil je stiefzoon jou een plezier doen – en netter eten. Want voor je stiefkind zijn tafelmanieren echt geen belangrijk onderwerp. En waarom zou hij z’n best doen voor jou- als jij zo kritisch, afstandelijk, streng, fel, kribbig, overgevoelig tegen hem doet?

Maar dat gesmak dan?
Maar hoe ga je nu in de tussentijd om met dat gesmak – want dat blijft toch de hamvraag, nietwaar?

1. De basisregel in stiefgezinnen is: overleg samen met je partner over de opvoeding (rustig met z’n tweetjes zonder kids erbij). Maar: laat de uitvoering aan je partner over. Laat hem/haar corrigeren. Hou je er buiten. Totdat jij en je stiefkind elkaar dus door en door kennen én mogen.

Om over na te denken: Welke regels willen jullie hebben nu, zijn ze duidelijk? En hoe streng houd je er aan vast? Mag een kind slordig eten als hij moe is? Ik vind van wel. Het is nu eenmaal zo: hoe flexibeler jullie zijn, hoe groter de kans op een gelukkig, succesvol stiefgezin.

2. Je stiefkind is nog maar een kind, verwacht niet te veel van hem. Zoek eens op wat bijvoorbeeld een normale motorische ontwikkeling is. Of hoe het bij anderen is.

3. Het allerbelangrijkste: Leer je eigen emoties onder controle te houden. Laat voor jezelf toe dat je je zo voelt. Zeg tegen jezelf daar aan tafel: ‘Ik voel irritatie nu, en dat is oké. Het mag er zijn. Het gaat weer over. Ik kies er echter voor om er niets mee te doen’.

Mindful luisteren

Ik wil je uitnodigen om alle irritaties en oordelen van tafel te vegen en je kind eens met een frisse heldere blik te zien. Zoals hij nu is, met al zijn zon- en schaduwkanten.

Met een nieuwsgierige, open houding kun je je stiefkind alsmaar opnieuw ontdekken. Die oprechte aandacht geeft hem vertrouwen in zichzelf – maar geeft hem ook vertrouwen in jou als stiefouder. Zo kun je bouwen aan een diepe, hechte band.

Kinderen groeien en veranderen bovendien in een razend tempo en het volgen van die ontwikkeling is misschien wel het allerleukste aan het samenleven met kinderen.

De beste manier om een band op te bouwen is om je stiefkind dus beter te leren kennen. Dat doe je door te praten, door vragen te stellen en oprecht te luisteren. Om je een eindje op weg te helpen, heb ik 50 vragen voor je. Veel plezier ermee.

50 vragen om je stiefkind beter te leren kennen
Algemene vragen:
1) Wat is je lievelingseten?
2) Wat is je lievelingsknuffel, hoe lang heb je die al?
3) Wat vind je leuk om alleen te doen?
4) Wat is je lievelingskleur?
5) Waar kijk je graag naar op tv?
6) Wat is je leukste spel om buiten te doen?
7) Waar ben je goed in?
8) Wat vind je lastig om te doen?
9) Wat is het allerleukste aan jou?
10) Welk vriendinnetje/vriendje vind je het liefst?
11) Welke kinderen in jouw klas vind je niet aardig?
12) Wat speel je op het schoolplein?
13) Wat doe je als de juf streng is?
14) Wat doe je als kinderen ruzie maken?
15) Hoe help je wel eens iemand?
16) Wat vind je mooi aan jezelf?
17) Wat is je lievelingsliedje?
18) Wat zijn je lievelingskleren?
19) Wat vind je grappig?
20) Als je beroemd was, wat zou je dan doen?
21) Wat vind je stom?
22) Wat was jouw leukste vakantie ooit en waarom?

Vragen over je stiefgezin:
23) Hoe was het voordat je ouders gingen scheiden?
24) Wat vind je ervan dat je heen en weer verhuist?
25) Wat vind je lastig aan een stiefgezin?
26) Wat is er leuk aan een stiefgezin?
27) Zou je willen dat je ouders weer bij elkaar wonen? Waarom kan dat niet?
28) Ken je andere kinderen met een stiefouder? Hoe is het daar?
29) Hoe is het voor jou om de jongste/oudste/middelste te zijn?
30) Wat doe je als je iets vergeet in het andere huis (zoals je knuffel)?
31) Wat vind je leuk om samen te doen met iedereen?
32) Wat vind je leuk om alleen met je papa/mama te doen?
33) Mis je je mama/papa wel eens als je hier bent, en wat kun je daar aan doen?
34) Wat vind je leuk aan je (stief)broers of zussen?
35) Wat zou je graag eens met mij (als stiefouder) willen doen?
36) Wat maakt je wel eens jaloers?
37) Waar droom je van?

Vragen over gevoelens:
38) Waar ben je bang voor?
39) Wat doe je als je verdrietig bent?
40) Waar word je blij van?
41) Waar word je boos van?
42) Wie kan je goed troosten als er iets is?
43) Hoe wil jij het liefst getroost worden?
44) Wat denk je als anderen ruzie maken?
45) Wat vind je eng?
46) Wat is het vrolijkste dat je weet?
47) Waar word je rustig van?
48) Waar word je druk van?
49) Waar denk je aan als je gaat slapen?
50) Wat doe je als je je gelukkig voelt?

Ik hoor graag of je wat aan deze blog had, wil je het delen in een comment onder de blog? Daar hebben we allemaal weer wat aan. 

Minder rivaliteit tussen je stiefjes en bio-kinderen

´We proberen ze zo gelijk mogelijk te behandelen, maar onze kinderen en stiefkinderen zijn nooit tevreden. Weet jij een oplossing, Annette?´

Het is weer bijna vakantie. Zie je er ook  tegen op om dagen met je stiefkinderen en eigen bio-kindjes door te brengen omdat ze blijven hakketakken, ruzie maken en jaloers op elkaar zijn?

Deze hulpvraag over rivaliteit kwam toevallig twee keer langs in mijn praktijk de afgelopen tijd. Waar komt die rivaliteit in je stiefgezin nu vandaan? En misschien belangrijker: wat kun je er aan doen als ouder en stiefouder? Want geloof me, er is wat aan te doen. Met nieuwe inzichten en praktische tips kun je relaxt de vakantie in en de beste stiefmoeder uit jezelf halen!

EERST WAT FEITEN

Volgens Marcel Rufo, kinderpsychiater uit Maryland, VS, is er na zes jaar geen verschil meer tussen wat bio-stief-half broers of zussen voor elkaar voelen.  Zijn onderzoek wijst:

–        Hoe langer de kinderen met elkaar omgaan en aan elkaar wennen, hoe beter het gaat

–        Hoe dichter bij elkaar in leeftijd hoe beter het gaat

–        Hoe jonger de kinderen zijn, hoe beter het gaat

VIJF STAPPEN

Waar ligt het nu aan en wat kun je doen?

1)     Gezin in duigen

Een stiefgezin is gebouwd op de scherven van een oud gezin. Het gevoel van verlies kan jaloezie opwekken, zoals: ‘jij woont wel altijd bij je papa, waarom kan ik dat niet?’ Geef je genoeg ruimte om gevoelens en gedachten over de scheiding te ventileren? Het kan zomaar zijn dat je (stief)kind weer even een moment van rouw ervaart.

DOEN: Stel open vragen en luister oprecht, zonder adviezen te geven, en als je kind aangeeft dat het er nu niet over wil praten, probeer het dan een andere keer.

2)     Gelijke behandeling

Kinderen voortrekken is geen goed idee, daar zijn we het vast over eens. Maar gevoelens zijn wat ze zijn, die heb je of heb je niet. Het is ook niet erg om meer voor je bio-kind te voelen. Je stiefkind heeft dat waarschijnlijk ook met z’n bio-ouders. Accepteer dat het anders is. Als die lading weg is, schep je meteen ruimte voor gelijkwaardigheid in je gezin.

DOEN: Leg uit dat ieder kind van nature van hun biologische ouder houdt, maar dat je na verloop van tijd óók van je stiefouder of -kind kan gaan houden. Maar dat dit niet moet. Leg ook gewoon uit dat je stiefzoon vandaag meer aandacht krijgt omdat hij daar behoefte aan heeft en dat de anderen daarna weer aan de beurt zijn.  Duidelijkheid schept rust.

3)     Hunkering naar aandacht

Je kind heeft jou al lang niet gezien (of je stiefkind zijn vader). Ze heeft daarom sterke behoefte aan AANDACHT nu, en die wil ze niet delen met haar broertje en al helemaal niet met de stiefzus die misschien wel permanent bij jullie woont. Als je niet genoeg aandacht krijgt, dan kun je er om gaan strijden.

DOEN: Ruim heel bewust tijd in voor aandacht. Vooral bio-kinderen hebben behoefte aan tijd alleen met hun bio-ouder. Hoe lastiger het gedrag, hoe groter de behoefte aan aandacht! Een kwartier volledige aandacht per kind kan al wonderen doen (wel even je smartphone opbergen J). Of een middagje alleen met een kind naar de film, stad of voetballen is ook een goed idee.

4)     Wisselen

De oudste wordt opeens een middelste. De jongste is niet meer de jongste. Dat geeft een heleboel verwarring. Vooral rond de overdracht, ‘het wisselen’ zoals wij dat thuis noemen, kan dit fenomeen sterk spelen. Let er maar eens op of je kids opeens gaan bokken, mopperen, dwars doen, of zich juist helemaal terug trekken. Dat is een teken dat ze er moeite mee hebben.

TIP: Negeer ongewenst gedrag en maak écht contact met het kind of stiefkind vanuit een milde, vriendelijke houding. Benadruk het positieve.

5)     Jaloers

Als kinderen niet helemaal lekker in hun vel zitten, gaan ze zich vergelijken met elkaar. Of kids kunnen jaloers worden op stief- of halfbroertjes en zusjes die wél drie keer per jaar op vakantie gaan en merkkleding dragen. Jaloezie en rivaliteit gaan vaak hand in hand. En jaloezie heeft vaak weer te maken met een gevoel van minderwaardigheid.

TIP: Stimuleer eigenwaarde: Benoem het unieke in je kinderen.  En ik zeg het weer: Je kids hebben exclusieve aandacht nodig.  Begrip, waardering en tijd zijn belangrijker dan spullen!

Meer lezen? ´Halve broers en boze stiefzussen´ artikel van Tina De Gendt www.psychologies.be

Wat is jouw ervaring met rivaliteit in je stiefgezin? Heb je tips die je wilt delen? Plaats ze in een comment hierbeneden, daar hebben we allemaal wat aan! Dank je!